çok da geçmedi aslında üzerinden.. anonim bir sokak sanatçısının izni olmadan onunla alakalı yazılmış bir araştırmaydı okuduğum… ordan burdan kulaktan dolma bilgilerim; birer demir olsalar, okudukça düzenli birer ray kıvamına geçmiş bulunuyorlar.. teşekkürler Will Ellsworth Jones! Duvarın ardındaki adam Banksy’i şahane anlatmışsın..
sokaklara taşıp elinin maharetini herkesin gözünün önüne atanların işlerini hep hayranlıkla izlemişimdir. kendimi bildim bileli sokakta gördüğüm en enteresan ve gözüme hoş gelen grafitileri fotoğraflamışımdır. gittiğim gezdiğim her yerde de bu böyledir. daha bir ilgiyle izlerim çevreyi onların varlığı olduğunda. ve Banksy! o gerçekten internetten takip edip yaptıklarını hayranlıkla izlediğim biri.. hatta okurken bir vesile ile tanıştığımız sokak sanatçısı Gaia arkadaşımızın da Banksy’nin oldukça büyük bir hayranı olduğunu öğrenmiş oldum kitaptan.
Banksy kapitalizm düşmanı olduğunu düşündüğüm bir adamdı. evet hala bunun böyle olduğunu dile getiriyor ve belki öyle olmaya çalışıyor ama aslında o da bu hamurun içine çoktan şekerini, tuzunu, ununu koymuş yoğrulmakta istese de istemese de.. kendisinin haklı da olduğu bir gerçeği var tabi ki.. şöyle dile getirmiş; “evet benim de faturalarım var ödemem gereken ve yaşamak için de paraya ihtiyacım var elbette”
Banksy sanat galerilerine yaptığı küçük çaplı tacizler ve sonrasında sokak sanatını kabul ettirip galerilere sokan adam imiş meğer. bu kadar detaylı bilmiyordum.. bir çok grafiti spontane ve el çizimi ile yapılırken Banksy kalıplarla çalışırmış. herşey planlı işlermiş meğer grafiti sanatında. sokak seçimi, duvar seçimi, duvarın ebatı, duvarın taşının biçimi vs vs gibi deli unsurlar var hesap edilmesi gereken.
onun grafitilerine sosyal açıdan bakıldığında ise sisteme çok güzel dokundurmaları var.. bir söz söylemek için saatlerce konuşur kimisi, kimisi yazar sayfalarca. Banksy ise duvara bir işaret bırakır ve bu genelde yoruma açık değildir. ne dediği anlaşılır. onu çok güzel tarif eden bir laf var ve bence en hoş benzetme budur;’kaliteli bir vandal’
Banksy grafitiyi milyonlarca kuralı olan kuralsız bir faaliyet olarak tanımlamış. anlamak için şifrelerini çözmek gerekir yoksa kaybolursunuz diyor. bazen harfler arasındaki bir boşluk bile harf kadar değerli olabiliyormuş. sanat olmak grafitinin doğasında varmış demek ki 🙂
bu dünyanın içine girip kendini kabul ettirmen içinse bir sürü aşamadan geçmen gerekiyor. bu kadar detayın içinde yüzdüğü bir havuz da birbirine saygı ise ön planda. eğer biri bir diğerinin işinin üzerine bir çizim yaparsa bu soğuk savaş demek. Nitekim Banksy de bunu King Robbo çetesi ile yaşamış. Neyseki Banksy ekibi yaptıklarını fotoğraflamışlardı ve daha sonra Bristol sokaklarından bütün Banksyler yok olsa dahi fotoğraflar internette ve hala ulaşılabilir.
bu sanatı önce belli bir alan kiralayıp grafiti sanatçılarını toplayarak festivalleştiren kahramanımız daha sonra galerilere geçiş yapmış. hemde bunlar basit yerler değil. bir tanesi yanlış hatırlamıyorsam müzeydi. hemde ingiltere de devlete bağlı çalışan. genişledikçe bu ağlar iki şirket kurmuş Banksy. Hem organizasyon hem de satış ağı olan bir düzen. internetten baskıları hala oldukça yüksek pounlar değerinde. müzayedeler düzenlenmiş, yardım etkinlikleri vs vs.. kapitalizminizi nasıl alırdınız Banksy?
ne kadar çok kazanırsa kazansın bu adam çoğu işinden bizzat kendi para kazanamıyor üstelik. çizdiği karakter de telif hakkı sormaya imkan vermiyor. çizdiği duvarı yerinden söküp satanlardan tutunda baskılarını farklı yerlerde bulup temizleyip satanlar olmuş. ve adının geçmesi yeterli insanların oraya gelmeleri ve o eseri almaları için. yaptığı çizimlerin fotoğraflarının çeşitli ürünler üzerine baskı yapılıp satılmasını saymıyorum bile.. enteresan bir dünya… izlemeyi ve fotoğraflamayı seviyorum ama bir baskı almak ister miydim emin değilim 🙂
Banksy anonim bir vatandaş. kimliği halen bilinmiyor. basında hala ‘işte Banksy’ dedikleri ama daha sonraları olmadığı anlaşılan bir sürü yüz var… yakınlarda buldular mı bilmiyorum. ama bu anonimlik bir gizem rüzgarı. ve aslında basın da dahil kimse bunun meydana çıkmasını istemiyor. böyle güzel kalmalı diyor çoğu takipçiside zaten. hiç biri bilmek istemiyorsa o alana dokunmamak gerek… umarım basın uslu duruyordur.
Birde filmi var Banksy’nin.. Exit Through The Gift Shop.. mutlaka izlenmeli.. şiddetle tavsiye edilir..
Banksyi bulabilecek bir sürü adres mevcut internette.. en bilindikleri banksy.co.uk ve picturesonwalls.com… Grafitiyi bir sokak sanatı haline getiren isim Banksy… başka hiç bir şey yapmasa da çok güzel işler yapmış bu zamana kadar. Banksy ile kendi sanat tarihine sahip bir sanat dünyası oldu grafiti… izlemek hep bir keyifli…
Kafama esenler... 